TranhSat.comTranh Sắt
Treo và lắp đặt tranh sắt

Treo tranh sắt khổ lớn, tranh nhiều lớp nặng: thanh treo vát và ke ẩn

Tranh sắt trên một mét rưỡi hoặc nhiều lớp nặng cần cách treo khác: thanh treo vát, ke ẩn, điểm tì dưới, và các việc an toàn khi lắp trên tường cao.

Two Vietnamese workers on a sturdy scaffold lift a large multi-layer metal artwork of galloping horses onto a double-height stone-grey wall in a villa hall, low angle

Tranh sắt khổ lớn hoặc nhiều lớp nặng nên treo bằng thanh treo vát hoặc hệ ke ẩn chạy dọc chiều ngang tranh, bắt nhiều vít vào tường chắc, cộng thêm điểm tì phía dưới để tranh không chúi; việc nâng và treo cần ít nhất hai người, trên cao thì cần giàn giáo và thợ có kinh nghiệm. Hai cái đinh như tranh nhỏ không còn phù hợp.

Ranh giới giữa tranh nhỏ và tranh lớn không chỉ là kích thước mà là cân nặng và hình dạng lực. Một bức ba lớp nổi khối rộng hai mét có thể nặng vài chục kilogam, trọng tâm cách tường vài centimet và chiều ngang đủ dài để một điểm treo lệch nhẹ cũng làm tranh nghiêng thấy rõ. Bài này đi qua các cách treo cho nhóm tranh đó.

Khi nào tranh được coi là lớn và nặng

Mốc dưới đây chỉ là tham khảo để bạn quyết định có cần đổi cách treo hay không. Chỉ cần tranh rơi vào một trong các cột bên phải là nên đọc tiếp.

Đặc điểmTranh thông thườngNên coi là tranh lớn, nặng
Chiều ngangDưới khoảng một mét rưỡiTừ khoảng một mét rưỡi trở lên
Cân nặngDưới khoảng 10 kgTrên khoảng 10 kg
Số lớpMột lớp áp tườngHai lớp trở lên có trụ đệm
Vị tríTrong tầm với, trên sofa, kệTrên cao, tường thông tầng, sảnh, cầu thang
Phụ kiệnKhông cóCó đèn, khung gỗ, kính bảo vệ

Một tình huống giả định: sảnh một nhà phố có tường thông tầng, chủ nhà muốn treo tranh ba lớp hoạ tiết đàn ngựa rộng 2,4 m, cao 1,2 m. Tranh rơi vào cả năm cột bên phải. Cách treo cho tranh này không thể tự nghĩ ra lúc treo, mà phải bàn trước với bên làm tranh để họ hàn sẵn thanh treo hoặc ke phù hợp ở mặt sau.

Nếu tranh còn đang đặt làm, đây là lúc tốt nhất để nói vị trí treo và loại tường, vì cách gắn phụ kiện treo vào tranh là việc ở xưởng, không nên làm tại nhà.

Tường nào chịu được tranh lớn

Bê tông và gạch đặc. Đây là nền lý tưởng. Thanh treo bắt bằng tắc kê nhựa dài hoặc tắc kê sắt cho tranh nặng, khoảng cách vít đều dọc thanh. Tường bê tông rất cứng, khoan lâu và cần máy khoan búa, việc này đội thợ đã quen.

Gạch lỗ. Vẫn treo được tranh lớn nếu thanh treo đủ dài để có nhiều điểm bắt, mỗi điểm chịu ít tải, và dùng tắc kê dài hoặc loại chuyên cho gạch rỗng. Thợ có kinh nghiệm đôi khi dùng tắc kê dạng keo bơm cho tường rỗng; đây là việc của thợ, làm theo hướng dẫn sản phẩm.

Vách thạch cao. Chỉ treo tranh lớn khi thanh treo bắt vào ít nhất hai đến ba thanh xương, hoặc vách đã được gia cố từ lúc thi công. Tranh nhiều lớp nặng trên vách thạch cao một lớp tấm thì nên cân nhắc đổi vị trí.

Tường ốp gỗ, ốp đá, ốp tấm nhựa. Lớp ốp chỉ là bề mặt; điểm treo phải đi qua lớp ốp vào tường chịu lực phía sau. Cần biết lớp ốp dày bao nhiêu và có khoảng rỗng sau ốp không để chọn vít đủ dài.

Tường cũ, ẩm, nứt. Lớp vữa bở hoặc tường có vết nứt dài không nên làm chỗ cho tranh lớn. Sửa tường trước hoặc chọn bức tường khác.

Vì sao hai điểm treo không đủ cho tranh lớn

Tranh sắt mỏng là một tấm có độ cứng hạn chế. Khi chỉ đỡ ở hai điểm phía trên, phần giữa và hai mép dưới có xu hướng võng hoặc đổ về trước theo thời gian, nhất là với hoạ tiết nhiều khoảng trống. Tranh dài trên hai mét có thể thấy rõ độ võng ở giữa nếu nhìn từ cạnh.

Lực trên mỗi điểm cũng tăng gấp nhiều lần so với tranh nhỏ. Nếu tranh nặng 30 kg và chỉ có hai điểm, mỗi điểm phải chịu ít nhất 15 kg liên tục, chưa kể lực bật khi có người va vào hoặc lau chùi. Thêm hệ số dư như với mọi tranh, mỗi điểm cần chịu được vài chục kilogam. Đó là mức của tắc kê sắt trong bê tông, không phải của tắc kê nhựa trong gạch lỗ.

Tranh nhiều lớp còn thêm vấn đề trọng tâm. Lớp nổi phía trước cách tường vài centimet, kéo tranh đổ ra ngoài như một cánh tay đòn. Điểm treo phía trên vì thế bị kéo bật khỏi tường, trong khi mép dưới tranh tì ép vào tường. Nếu không có điểm tì phía dưới, mép dưới sẽ cọ vào tường, làm trầy sơn và tranh từ từ nghiêng về trước.

Vì vậy tranh lớn cần phân tải: hoặc một thanh treo dài với nhiều vít, hoặc nhiều ke dọc theo chiều ngang, kèm điểm tì phía dưới có đệm.

Thanh treo vát và ke ẩn: cách hoạt động

Thanh treo vát là gì. Hai thanh dài cắt vát chéo theo cùng một góc. Một thanh bắt lên tường với cạnh vát hướng lên và nghiêng vào tường, thanh kia gắn ở mặt sau tranh với cạnh vát hướng xuống. Khi gác tranh, hai cạnh vát khớp vào nhau, trọng lượng tranh kéo tranh ép sát vào tường thay vì đổ ra.

Ưu điểm. Tải chia đều cho tất cả vít trên thanh tường. Tranh tự căn sát tường, có thể trượt ngang để chỉnh vị trí sau khi gác. Thanh trên tường dễ lấy thăng bằng vì chỉ cần cân một thanh.

Vật liệu thanh. Có thể là gỗ cứng, nhôm định hình hoặc thép. Với tranh sắt nặng, thanh gắn trên tranh thường do xưởng hàn hoặc bắt vít vào khung sau tranh để chắc chắn, không dán.

Ke ẩn. Là các bát sắt nhỏ bắt trên tường, gác vào khung thép sau tranh. Nhiều ke dọc chiều ngang chia tải tương tự thanh treo, phù hợp khi khung sau tranh đã có sẵn thanh ngang.

Tai treo hàn sẵn nhiều điểm. Một số xưởng hàn ba bốn tai treo dọc mép trên. Cách này vẫn được nếu từng điểm bắt chắc và cao bằng nhau tuyệt đối, nhưng khó lấy dấu hơn thanh treo vát.

Điểm tì phía dưới và khoảng cách với tường

Ở tranh lớn, phần dưới quan trọng gần bằng phần trên. Những điều nên làm:

  • Gắn hai hoặc ba miếng đệm cao su hoặc nỉ dày ở mép dưới mặt sau tranh, độ dày bằng độ nhô của thanh treo phía trên, để tranh song song với tường.
  • Với tranh nhiều lớp nặng, cân nhắc thêm một thanh tì hoặc ke đỡ phía dưới bắt vào tường, ẩn sau lớp nền, để tranh có điểm tựa cứng.
  • Nếu tranh có đèn hắt sau, khoảng cách tranh với tường phải đủ chỗ cho dải đèn và cho ánh sáng loang đều; tính khoảng này cùng lúc với thanh treo.
  • Kiểm tra mép dưới tranh không đè lên ổ cắm, công tắc, hoặc cạnh trên của kệ, vì sẽ khó tháo tranh ra lau.
  • Để lại một khoảng nhỏ phía trên thanh treo đủ để nâng tranh lên tháo ra, thường vài centimet, tham khảo theo độ cao của cạnh vát.

Đệm cao su ở mép dưới còn có tác dụng giảm tiếng lạch cạch khi cửa đóng mạnh hoặc khi xe tải chạy qua nhà mặt phố, và giữ cho lớp sơn tường không bị mép thép cọ mòn thành vệt.

Một sai sót hay gặp là thanh treo phía trên dày hai centimet nhưng không có gì ở dưới, tranh nghiêng về tường ở chân. Nhìn từ xa thấy hoạ tiết bị méo phối cảnh, nhìn từ cạnh thấy tranh như đang ngả.

Treo trên cao và tường thông tầng

Tường thông tầng, sảnh cao, vách cầu thang là nơi tranh sắt lớn đẹp nhất nhưng cũng là nơi nguy hiểm nhất khi lắp. Ngã từ độ cao hai ba mét khi đang ôm vật nặng có cạnh thép là tai nạn nghiêm trọng. Với những vị trí này, nên thuê đội thợ có giàn giáo hoặc thang chữ A loại chắc, có người giữ và có kinh nghiệm nâng vật nặng.

Nguyên tắc chung: không đứng trên thang tựa vào tường để vừa nâng tranh vừa bắt vít; không nâng tranh lớn một mình; khu vực phía dưới phải dọn trống và không có người đi qua; dụng cụ cầm tay trên cao nên có dây giữ để không rơi. Trên cầu thang, mặt bậc nghiêng làm chân giàn giáo hoặc thang mất cân bằng, cần loại có chân điều chỉnh hoặc đội thợ quen thi công cầu thang.

Quy trình thường gặp ở đội thợ cẩn thận là lắp thanh treo trên tường trước, kiểm thăng bằng và kéo thử tải, sau đó mới nâng tranh gác lên. Nhờ thanh treo vát, khoảnh khắc cầm tranh trên cao chỉ kéo dài vài giây, ít rủi ro hơn nhiều so với cầm tranh chờ bắt vít.

Bạn không cần tự làm phần này. Việc của bạn là chuẩn bị: biết cân nặng tranh, loại tường, vị trí đường điện, và có ảnh mặt sau tranh để thợ xem trước, chọn đúng phụ kiện mang theo.

Kiểm tra sau khi treo và định kỳ

Ngay sau khi gác tranh. Đẩy nhẹ hai góc dưới vào tường xem có lắc không, kiểm thăng bằng trên cạnh trên tranh, nhìn từ cạnh xem tranh có song song tường.

Sau một tuần. Kiểm lại thăng bằng; vít trong tường mới chịu tải có thể lún nhẹ. Nếu tranh có đèn, xem dây có bị kẹp giữa tranh và tường không.

Mỗi lần lau tranh. Không đu kéo tranh ra; lau tại chỗ bằng chổi lông mềm. Nếu cần tháo tranh, nâng thẳng lên theo cạnh vát rồi kéo ra, hai người.

Dấu hiệu cần gọi thợ. Vết nứt mới quanh thanh treo, tranh lệch dần theo một phía, nghe tiếng kim loại cọ khi đóng cửa mạnh. Đây là lúc tháo xuống kiểm, không đợi.

Mỗi năm một lần. Với tranh trên cao, nhân dịp lau dọn cuối năm hoặc khi có thợ đến làm việc khác trong nhà, nhờ kiểm luôn thanh treo, vít, độ thăng bằng. Ở nhà gần biển hoặc tường hay ẩm, xem thêm chân vít có gỉ không, vì gỉ ở chân vít làm giảm sức giữ mà từ dưới đất không nhìn thấy.

Câu hỏi thường gặp

Tranh sắt ba lớp khổ hai mét nặng khoảng bao nhiêu?

Tuỳ độ dày thép, mật độ hoạ tiết và khung, thường có thể từ mười mấy đến vài chục kilogam, chỉ là con số tham khảo. Cách chắc nhất là hỏi bên làm tranh cân thật, rồi chọn cách treo chịu được gấp vài lần con số đó.

Thanh treo vát có tự làm được không?

Thanh gỗ vát cho tranh vừa có thể mua sẵn hoặc nhờ thợ mộc cắt. Riêng thanh gắn vào tranh sắt nặng nên để xưởng làm tranh hàn hoặc bắt vào khung, vì cần chắc chắn và không làm cong tranh. Thanh trên tường phải bắt nhiều vít vào tường chắc.

Có cần ke đỡ phía dưới tranh không?

Với tranh nhiều lớp nặng hoặc tranh rất dài thì nên có. Ke hoặc thanh tì phía dưới giúp tranh không chúi về trước và không võng, đồng thời giữ tranh song song với tường. Tranh một lớp vừa phải chỉ cần đệm cao su ở mép dưới.

Treo tranh trên tường thông tầng có nên tự làm không?

Không nên. Vị trí cao cần giàn giáo hoặc thang chắc, nhiều người nâng và kinh nghiệm làm việc trên cao. Rủi ro ngã khi ôm vật nặng có cạnh thép là rất lớn. Việc của bạn là chuẩn bị thông tin cho thợ: cân nặng, loại tường, ảnh mặt sau tranh.

Tranh lớn nên gắn phụ kiện treo ở nhà hay ở xưởng?

Nên ở xưởng. Hàn hoặc bắt thanh treo vào tranh cần đồ nghề và tay nghề, làm tại nhà dễ làm cong tấm thép và cháy sơn. Khi đặt làm, hãy báo trước vị trí treo và loại tường để xưởng gắn sẵn phụ kiện phù hợp.

Làm sao biết thanh treo trên tường đã đủ chắc trước khi gác tranh?

Sau khi bắt, kiểm thăng bằng rồi kéo thử bằng lực xuống tăng dần, có thể treo thử một vật nặng tương đương tranh trong vài phút. Thanh không lắc, không có tiếng lạo xạo hay vết nứt quanh vít thì mới gác tranh lên.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138