TranhSat.comTranh Sắt
Hoa văn sắt cho vách ngăn, cổng và lan can

Mặt dựng sắt CNC nhà phố: che nắng hướng Tây mà vẫn giữ được ánh sáng

Mặt dựng sắt CNC cho nhà phố hướng Tây: lớp vỏ thứ hai hoạt động ra sao, mật độ hoa văn theo hướng nắng, tấm cố định hay mở được, gió bão và bảo trì.

A Vietnamese technician on a scaffold, face turned away, inspects a perforated rust-colored steel facade screen with bamboo patterns, narrow townhouse, wide shot from across the street, late afternoon sun

Mặt dựng sắt CNC là một lớp vỏ đặt cách mặt tiền một khoảng, chắn bớt nắng chiều trước khi nắng chạm vào kính và tường, đồng thời che tầm nhìn từ phố mà vẫn cho ánh sáng tán xạ lọt vào. Với nhà phố hướng Tây, đây là một trong những cách cải tạo mặt tiền vừa giảm nóng vừa đổi diện mạo.

Nhưng mặt dựng không phải tấm trang trí dán lên tường. Nó là một hạng mục ngoài trời có diện tích lớn, chịu gió, chịu nắng, cần lối bảo trì và có thể liên quan tới quy định về cải tạo mặt tiền ở địa phương. Bài này giúp chủ nhà hiểu lớp vỏ thứ hai hoạt động thế nào, chọn mật độ hoa văn theo hướng nắng, chọn tấm cố định hay mở được, và những câu cần hỏi người thiết kế. Phần kết cấu luôn cần người có chuyên môn tính; số liệu trong bài chỉ để tham khảo.

Lớp vỏ thứ hai hoạt động thế nào

Nhà phố hướng Tây chịu nắng chiều chiếu xiên thấp, lọt sâu vào phòng và nung nóng kính, tường từ khoảng giữa chiều cho tới khi mặt trời lặn. Rèm trong nhà chặn được ánh sáng nhưng nhiệt đã đi qua kính vào phòng rồi. Một lớp chắn đặt bên ngoài giải quyết đúng gốc: nắng bị chặn trước khi chạm kính.

Lớp vỏ sắt CNC nhận phần lớn nắng trực tiếp, bản thân nó nóng lên, nhưng giữa nó và mặt tiền có một khoảng không khí. Khí nóng trong khoảng này bốc lên và thoát ra phía trên nếu khoảng hở thông thoáng, nhờ vậy tường và kính phía trong mát hơn đáng kể so với khi phơi nắng trực tiếp. Nếu khoảng hở bị bịt kín ở đỉnh, khí nóng bị giữ lại và hiệu quả giảm rõ.

Ánh sáng đi qua lỗ hoa văn bị chia nhỏ thành những đốm sáng và vùng bóng. Trong phòng nhận ánh sáng dịu hơn, không chói, và có những mảng bóng hoa văn di chuyển theo giờ, một hiệu ứng nhiều người thích. Đổi lại, phòng sẽ tối hơn một chút so với kính trần, nên chọn mật độ phải cân giữa che nắng và giữ sáng.

Mặt dựng cũng che tầm nhìn từ phố và từ nhà đối diện vào ban ngày, khi ngoài sáng hơn trong. Ban đêm thì ngược lại, phần này nói ở mục sau.

Mật độ hoa văn theo hướng nắng

Ở Việt Nam, mặt tiền mỗi hướng nhận nắng theo cách khác nhau. Bảng dưới là gợi ý tham khảo để bàn với người thiết kế, không thay cho việc khảo sát góc nắng thật của nhà bạn, vì nhà đối diện, cây xanh, độ rộng đường đều làm thay đổi lượng nắng.

Hướng mặt tiềnĐặc điểm nắngGợi ý mật độ và kiểu tấm
Tây, Tây NamNắng chiều xiên thấp, nóng nhất trong ngàyMật độ dày, tỷ lệ hở thấp; ưu tiên tấm che kín phần ngang tầm mắt
Đông, Đông NamNắng sáng dịu hơn, tắt sớmMật độ vừa, giữ nhiều ánh sáng buổi sáng
NamNắng cao vào mùa hè, thấp hơn vào mùa đôngCó thể kết hợp ô văng hoặc lam ngang với hoa văn vừa phải
BắcÍt nắng trực tiếp, ánh sáng đềuMặt dựng chủ yếu để riêng tư và trang trí, nên thoáng

Một mặt tiền không nhất thiết phải cùng một mật độ từ chân tới đỉnh. Phần ngang các phòng ngủ có thể dày hơn, phần trước cầu thang và giếng trời thoáng hơn. Nhiều mẫu đẹp đến từ chính việc chuyển mật độ dần dần trên cùng một họa tiết.

Họa tiết dạng thanh đứng, tre trúc, sọc lệch chặn tốt nắng xiên từ hai bên; họa tiết thanh ngang chặn tốt nắng cao từ trên xuống. Với nắng Tây xiên thấp, tấm có lỗ nhỏ dày đặc thường hiệu quả hơn thanh rời.

Tấm cố định, tấm mở được hay tấm trượt

Tấm cố định. Đơn giản, chắc, ít hỏng, nhưng che cả lúc bạn muốn mở cửa sổ ngắm cảnh hoặc cần lối thoát. Hợp với các mảng tường đặc, mảng che cầu thang, mảng không có cửa.

Tấm mở quay như cánh cửa sổ. Mở ra được khi cần lau kính, phơi đồ hoặc thoát hiểm. Cần bản lề chịu ngoài trời, chốt chắc để không đập khi có gió, và khoảng không đủ để cánh quay.

Tấm trượt trên ray. Trượt sang hai bên để mở mảng mặt tiền, tiện cho ban công. Ray ngoài trời phải được che mưa và vệ sinh thường xuyên, không thì kẹt sau một mùa.

Tấm xoay quanh trục đứng. Như các lá lam xoay, điều chỉnh được góc che theo giờ. Đẹp và linh hoạt nhưng nhiều chi tiết cơ khí, giá làm và công bảo trì cao hơn hẳn.

Quy tắc chung về thoát hiểm. Mỗi tầng có phòng ở nên có ít nhất một ô mở được từ bên trong mà không cần chìa, để thoát ra hoặc để lực lượng cứu hộ tiếp cận khi có sự cố. Mặt dựng che kín toàn bộ, chỉ mở được bằng dụng cụ, là một rủi ro lớn.

Gió, tải trọng và chuyện cần người tính kết cấu

Mặt dựng là một mảng lớn đứng ngoài trời, nên chịu gió như một cánh buồm, nhất là tấm có tỷ lệ hở thấp. Ở các tỉnh ven biển miền Trung hay những nơi thường có bão, lực gió tác động lên mặt tiền lớn hơn nhiều so với những gì bạn cảm nhận trong ngày thường. Vì vậy khung đỡ, điểm neo vào dầm sàn và cột, khoảng cách giữa các điểm neo đều phải được người có chuyên môn tính, không làm theo cảm tính.

Tường gạch xây bao quanh nhà phố thường không phải chỗ tốt để neo mặt dựng, vì gạch có thể vỡ quanh chân bu lông. Điểm neo thường đặt vào kết cấu bê tông như dầm, sàn, cột. Với nhà cải tạo, cần khảo sát xem dầm sàn ở đâu trước khi chọn kích thước tấm.

Cân nặng cũng cần được tính. Tấm thép dày khoảng 2 đến 3 mm, theo mức tham khảo phổ biến cho mặt dựng, nhân với diện tích cả mặt tiền là một khối lượng đáng kể treo ở bên ngoài nhà. Nhôm nhẹ hơn nhiều và được dùng nhiều cho mặt dựng lớn, đổi lại cảm giác vật liệu và cách hoàn thiện khác thép.

Ngoài kỹ thuật, nhiều khu phố có quy định về việc thay đổi mặt tiền, độ nhô ra khỏi chỉ giới. Trước khi làm, nên hỏi người thiết kế hoặc cơ quan quản lý xây dựng ở phường về thủ tục cần có.

Ngày và đêm: riêng tư đổi chiều khi bật đèn

Ban ngày, bên ngoài sáng hơn bên trong, người đứng ngoài phố nhìn vào gần như chỉ thấy tấm sắt và những lỗ tối. Nhiều chủ nhà hài lòng với độ riêng tư này rồi quên mất rằng buổi tối mọi thứ đảo ngược: trong nhà bật đèn, ngoài phố tối, mỗi lỗ hoa văn trở thành một ô cửa nhỏ nhìn vào phòng.

Có ba cách xử lý. Một là chọn mật độ dày hơn ở ngang tầm mắt các phòng ngủ. Hai là kết hợp rèm mỏng phía trong kính cho buổi tối, mặt dựng lo việc chống nắng, rèm lo việc riêng tư ban đêm. Ba là bố trí đèn sao cho trong phòng không có nguồn sáng mạnh chiếu thẳng ra mặt tiền.

Buổi tối cũng là lúc mặt dựng thể hiện vẻ đẹp riêng. Ánh đèn trong nhà xuyên qua lỗ hoa văn làm cả mặt tiền như một chiếc đèn lồng nhìn từ phố. Nếu muốn có hiệu ứng ngược lại, sáng trên mặt tấm, có thể đặt đèn hắt ở khoảng giữa lớp vỏ và tường. Đèn ngoài trời cần loại chịu nước, đi dây và nguồn do thợ điện làm, có thiết bị bảo vệ, dây không chạy lộ dọc khung sắt.

Thử trước bằng cách đứng ngoài đường lúc tối nhìn vào một nhà có mặt dựng tương tự, hoặc nhờ người thiết kế dựng phối cảnh ban đêm, là cách rẻ nhất để tránh bất ngờ.

Bảo trì: những việc phải nghĩ trước khi lắp

Mặt dựng đẹp lúc mới lắp, nhưng sau vài năm nó đẹp hay xấu tuỳ vào việc bạn có làm được những việc bảo trì dưới đây hay không:

  • Lau kính phía sau: khoảng hở giữa mặt dựng và kính phải đủ để đưa dụng cụ vào lau, hoặc có tấm mở được ở từng tầng.
  • Chim làm tổ: khoảng không giữa hai lớp là chỗ chim sẻ, chim bồ câu rất thích. Lưới chắn ở mép trên và mép dưới giúp hạn chế.
  • Lá cây, bụi đọng: chân lớp vỏ hay gom rác; nên có một gờ hoặc khay dễ vệ sinh.
  • Sơn lại: sau một thời gian dùng, mặt hướng nắng sẽ phai trước. Sơn lại tại chỗ ở tầng cao cần giàn giáo, nên hỏi trước tấm có tháo ra mang về xưởng được không.
  • Kiểm bu lông, điểm neo: sau mùa mưa bão nên nhìn kiểm, chỗ nào có vệt gỉ chảy từ bu lông xuống là chỗ cần xử lý sớm.

Câu hỏi tốt để đặt với người thiết kế là: mười năm nữa, muốn sơn lại toàn bộ mặt dựng thì quy trình thế nào. Nếu câu trả lời là phải cắt tấm ra, hãy xem lại cách liên kết từ đầu.

Từ ý tưởng tới bản vẽ: trình tự nên đi

Mặt dựng liên quan tới nhiều người: người thiết kế, người tính kết cấu, xưởng cắt, đội lắp trên cao. Đi đúng trình tự giúp bạn không phải sửa bản vẽ nhiều lần:

  1. Ghi lại vấn đề cần giải quyết theo thứ tự ưu tiên: nóng buổi chiều, bị nhìn từ nhà đối diện, mặt tiền cũ xấu, hay cả ba.
  2. Quan sát nắng thật trên mặt tiền vào vài buổi chiều, chụp ảnh lúc nắng lọt sâu nhất vào phòng, ghi phòng nào nóng nhất.
  3. Nhờ người thiết kế khảo sát kết cấu: dầm, sàn, cột nằm ở đâu, chỗ nào neo được, khoảng hở với kính bao nhiêu thì còn lau được.
  4. Chọn họa tiết và mật độ cho từng vùng, có phối cảnh ban ngày lẫn ban đêm.
  5. Chốt vị trí các ô mở được cho từng tầng, vật liệu, cách xử lý chống gỉ và cách tháo tấm khi cần sơn lại.
  6. Hỏi thủ tục cải tạo mặt tiền ở phường, rồi mới cho xưởng cắt tấm.

Bước hai thường bị bỏ qua vì ai cũng nghĩ mình biết nhà mình nóng chỗ nào. Thực tế vài buổi quan sát hay chỉ ra rằng chỉ một phần mặt tiền cần che dày, phần còn lại có thể thoáng hơn và đỡ tốn.

Câu hỏi thường gặp

Mặt dựng sắt CNC có thực sự làm nhà mát hơn không?

Có tác dụng rõ với nhà hướng Tây vì chặn nắng trước khi chạm kính và tường, với điều kiện khoảng hở giữa lớp vỏ và mặt tiền thông thoáng để khí nóng thoát lên. Mức mát hơn bao nhiêu tuỳ mật độ, màu sơn và điều kiện từng nhà.

Mặt dựng nên làm bằng thép hay nhôm?

Thép cứng, cảm giác vật liệu đậm và thường dễ gia công hoa văn chi tiết, nhưng nặng và cần chống gỉ kỹ. Nhôm nhẹ, ít lo gỉ, hợp mặt dựng lớn, nhưng cảm giác và độ cứng khác. Người thiết kế sẽ cân theo diện tích và kết cấu nhà.

Mặt dựng có làm phòng tối đi nhiều không?

Có tối hơn so với kính trần, nhưng ánh sáng dịu và đều hơn. Muốn giữ sáng, chọn mật độ vừa phải ở các phòng cần sáng, dày hơn ở chỗ cần che, và dùng màu sơn sáng cho mặt trong của tấm để ánh sáng phản vào phòng.

Làm mặt dựng có cần xin phép không?

Tuỳ khu vực và mức thay đổi mặt tiền. Một số nơi có quy định về chỉ giới, độ nhô và hình thức mặt tiền. Nên hỏi người thiết kế và cơ quan quản lý xây dựng ở phường trước khi làm để tránh phải tháo dỡ.

Mặt dựng có ảnh hưởng tới việc thoát hiểm không?

Có nếu che kín và chỉ mở được bằng dụng cụ. Mỗi tầng có phòng ở nên có ít nhất một ô mở được từ bên trong không cần chìa. Đây là điều cần chốt ngay từ bản vẽ, không nên để tới khi lắp xong mới nghĩ.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138