Chọn vách ngăn sắt CNC cho phòng khách, việc đầu tiên không phải là chọn hình đẹp mà là quyết định bạn muốn che bao nhiêu: che gần kín để giữ riêng tư cho bếp hay lối vào, hay chỉ ngăn ước lệ để hai khoảng vẫn thông gió và nhìn xuyên được. Khi đã có con số đó, hoa văn, độ dày tấm, khung và màu sơn mới chọn được cho đúng.
Bài này đi theo đúng thứ tự một chủ nhà nên nghĩ: vách giải quyết được gì, đo độ thoáng ra sao, hoa văn nào hợp với hướng nhìn và ánh sáng, khung đứng vững nhờ đâu, sơn màu gì, kết hợp cây và đèn thế nào, rồi những lỗi hay gặp khi đặt làm. Các con số trong bài là khoảng tham khảo để bạn trao đổi với thợ, không thay cho khảo sát thực tế tại nhà.
Vách ngăn sắt giải quyết việc gì, và việc gì nó không làm được
Trong căn hộ chung cư hay nhà phố, vách ngăn sắt hoa văn thường được đặt ở ba chỗ: giữa phòng khách và bếp ăn, ngay sau cửa chính để khách đứng ở cửa không nhìn thẳng vào sofa, và giữa phòng khách với góc làm việc hoặc góc thờ. Cả ba chỗ đều có chung một nhu cầu: tạo cảm giác có ranh giới nhưng không xây một bức tường làm tối và bí không gian.
Vách sắt làm tốt việc chia không gian bằng mắt, giữ ánh sáng và gió đi qua, và trở thành một mảng trang trí lớn mà tranh treo tường không thay được. Nó cũng mỏng, thường chỉ vài centimet kể cả khung, nên không ăn diện tích như kệ gỗ đứng.
Những việc vách sắt không làm được thì nên biết từ đầu để khỏi thất vọng. Nó không cách âm: tiếng nồi chảo, tiếng tivi vẫn đi qua gần như nguyên vẹn. Nó không chặn mùi bếp: muốn giảm mùi phải nhờ máy hút mùi, không nhờ vách. Nó cũng không che kín hoàn toàn nếu hoa văn có lỗ, nhất là buổi tối khi một bên sáng đèn, bên kia tối, người đứng ở bên tối nhìn sang bên sáng rất rõ. Nếu nhu cầu thật là cách âm hoặc kín hẳn, một vách thạch cao có ô kính hoặc cửa trượt sẽ hợp hơn, còn vách sắt chỉ nên làm phần trang trí phía trên.
Tỷ lệ lỗ hở: con số nên chốt trước khi xem mẫu
Tỷ lệ lỗ hở là phần diện tích bị cắt bỏ so với cả tấm. Cùng một chủ đề lá cây, mẫu này có thể hở hai phần mười, mẫu kia hở sáu phần mười, và cảm giác khi đứng trước vách khác hẳn nhau. Khi xem mẫu trên điện thoại, hình nền trắng thường làm bạn đánh giá sai độ kín, nên hãy hỏi thợ con số này hoặc tự ước lượng bằng mắt theo bảng dưới (khoảng tham khảo).
| Mức hở (tham khảo) | Cảm giác khi đứng trước vách | Hợp với chỗ nào |
|---|---|---|
| Dưới khoảng 25% | Gần như kín, chỉ thấy bóng người và ánh sáng lọt qua | Che lối vào nhìn thẳng phòng ngủ, che khu giặt phơi |
| Khoảng 25–45% | Thấy lờ mờ đồ vật phía sau, vẫn có ranh giới rõ | Giữa phòng khách và bếp, che góc làm việc |
| Khoảng 45–65% | Nhìn xuyên khá rõ, vách chủ yếu để trang trí | Căn hộ nhỏ cần sáng, vách sau sofa đặt giữa phòng |
| Trên khoảng 65% | Như một bộ khung nét mảnh, gần như không che | Ngăn ước lệ ở không gian rộng, quán, sảnh |
Một mẹo tự kiểm: in hoặc vẽ mẫu lên tờ giấy khổ lớn, tô đen phần sắt, dán lên khung cửa ở đúng chỗ định đặt vách rồi đứng ở vị trí khách ngồi sofa nhìn sang. Mười phút thử như vậy thường đủ để bạn đổi ý từ mẫu hở nhiều sang mẫu kín hơn, hoặc ngược lại, trước khi thợ cắt tấm thép.
Lưu ý thêm: lỗ càng nhỏ và càng dày đặc thì bụi bám càng nhiều và lau càng mất công. Mẫu có ít lỗ to dễ vệ sinh hơn mẫu nhiều lỗ li ti dù tỷ lệ hở như nhau.
Chọn hoa văn theo hướng nhìn và ánh sáng
Vách đặt vuông góc với cửa sổ thì hoa văn sẽ đổ bóng lên sàn và tường. Buổi sáng hoặc chiều nắng xiên, bóng lá, bóng hình học in lên sàn gỗ là một phần đẹp của vách. Nếu thích hiệu ứng này, chọn mẫu lỗ có hình rõ ràng, đừng chọn mẫu lỗ quá nhỏ vì bóng sẽ nhoè thành một mảng xám.
Vách đặt song song với cửa sổ, đứng giữa người và nguồn sáng, sẽ hiện thành hình bóng đen. Đứng từ phía trong nhìn ra, bạn chủ yếu thấy viền sắt đen trên nền sáng. Hoa văn nét thanh, đường cong mềm hiện rất đẹp trong trường hợp này, còn mẫu nhiều chi tiết nhỏ dễ trông rối.
Chỗ khách đứng gần, như ngay sau cửa chính, cần hoa văn có chi tiết. Khoảng nhìn chỉ một hai mét thì mắt thấy rõ từng đường cắt, nên mẫu lá có gân, hoa có cánh hay họa tiết đan nhiều lớp sẽ đáng tiền hơn mẫu hình học đơn giản.
Chỗ nhìn từ xa, như vách cuối phòng khách dài, cần hoa văn mảng lớn. Nhìn từ năm sáu mét, chi tiết nhỏ hoà vào nhau. Mẫu sọc đứng, ô chữ nhật lệch hay sóng nước lớn đọc được từ xa và làm phòng có nhịp.
Trần thấp thì ưu tiên hoa văn chạy theo chiều đứng. Các đường dọc kéo mắt lên, phòng có cảm giác cao hơn. Ngược lại, phòng dài và hẹp có thể dùng hoa văn ngang để bớt cảm giác hành lang.
Khung, độ dày tấm và cách vách đứng vững
Một vách ngăn sắt thường gồm hai phần: tấm thép đã cắt hoa văn và bộ khung bao quanh. Trong nhà, tấm vách hay dùng thép dày khoảng 2 đến 3 mm; tấm mỏng hơn dễ bị gợn sóng khi tấm lớn và nhiều lỗ, tấm dày hơn thì nặng, tốn sơn và khó lắp ở căn hộ. Khung thường là thép hộp vuông hoặc chữ nhật, kích thước do thợ chọn theo chiều cao vách. Các con số này là tham khảo phổ biến, chiều cao và độ rộng thực tế của vách nhà bạn mới quyết định.
Vách đứng vững nhờ được liên kết vào kết cấu chứ không nhờ chân đế. Cách thường gặp là bắt khung xuống sàn và lên trần bê tông, hoặc bắt một cạnh vào tường. Trần thạch cao không chịu được việc giữ vách, nên thợ phải khoan xuyên lên trần bê tông phía trên hoặc làm thêm thanh đỡ. Sàn có hệ ống nước, sàn gỗ trên lớp đệm, hay căn hộ có ống điều hoà âm trần đều là chỗ cần dò trước khi khoan. Phần khoan, bắt bu lông và hàn tại chỗ nên giao cho thợ có kinh nghiệm, bạn chỉ cần biết hỏi đúng câu.
Với căn hộ thuê, nhiều chủ nhà không cho khoan sàn và trần. Phương án khi đó là vách có chân đế nặng hoặc vách gắn vào một kệ thấp, nhưng loại này chỉ nên làm thấp, khoảng ngang vai trở xuống, vì vách cao đứng tự do dễ bị đẩy đổ khi trẻ nhỏ đu hay khi có người vấp vào.
Màu sơn và bề mặt hợp với nội thất
Vách sắt chiếm một mảng lớn nên màu của nó ảnh hưởng tới cả phòng nhiều hơn một bức tranh. Vài hướng chọn màu thường gặp:
- Đen mờ: hợp gần như mọi nội thất, nhất là sàn gỗ, tường trắng, đồ nội thất gỗ sồi hoặc óc chó. Đen bóng thì dễ lộ dấu tay và bụi hơn đen mờ.
- Trắng hoặc kem: vách gần như tan vào tường, hợp căn hộ nhỏ muốn nhẹ nhõm. Nhược điểm là vết bẩn và vết trầy ở chỗ hay chạm tay dễ thấy.
- Màu đồng, vàng đồng giả cổ: hợp phong cách Đông Dương, tân cổ điển, hoặc làm điểm nhấn trên tường màu xanh rêu, xanh than. Nên xem mẫu sơn thật dưới đèn nhà mình, vì cùng một màu đồng dưới đèn vàng và đèn trắng trông khác nhau.
- Xám than, xanh rêu: hợp nhà tối giản muốn có màu nhưng không gắt. Lấy một vật có sẵn trong phòng, như gối sofa hay tủ bếp, làm mẫu màu để thợ pha gần nhất.
- Hai màu: khung một màu, tấm hoa văn một màu. Làm đẹp được nhưng dễ rối, chỉ nên dùng khi nội thất còn lại rất trơn.
Trong nhà, sơn tĩnh điện là lựa chọn phổ biến vì lớp sơn đều và bám tốt. Chi tiết về các loại sơn và cách nhận biết lớp sơn kỹ hay ẩu nằm ở danh mục vật liệu và lớp sơn của site, ở đây chỉ cần nhớ: hỏi thợ vách được sơn ở xưởng hay sơn tại nhà, vì sơn tại chỗ khó đều và dễ dính bụi.
Kết hợp cây, kệ và đèn với vách sắt
Vách sắt hoa văn đứng một mình đôi khi trông hơi lạnh, nhất là khi sơn đen. Ba thứ hay được thêm vào để vách ấm lên là cây xanh, kệ và đèn, và mỗi thứ có một chỗ cần lưu ý.
Cây xanh: một chậu cây lá to đặt ở chân vách, hoặc vài chậu nhỏ treo vào khung, làm vách mềm đi rất nhiều. Tránh để cây leo bám thẳng vào tấm thép trong nhà vì nước tưới đọng ở khe sẽ làm gỉ chân vách. Chậu nên có đĩa lót, và khoảng cách giữa chậu với tấm thép đủ để lau được.
Kệ: một số vách được thiết kế có kệ gỗ xuyên ngang để đặt sách, bình hoa. Kệ làm vách hữu dụng hơn, nhưng khung phải tính thêm tải, và vật đặt trên kệ phải là thứ nhẹ, không đặt bình thuỷ tinh to ở chỗ trẻ nhỏ với tới.
Đèn: đèn rọi từ trần xuống chân vách hoặc dải đèn giấu trong khung làm hoa văn nổi lên buổi tối, và bóng hoa văn in lên tường đối diện. Phần điện cần thợ điện đi dây, có nguồn riêng và dây không chạy lộ trên khung sắt. Bạn chỉ cần quyết định muốn bóng đổ về phía nào trước khi lắp khung, vì đi dây sau khi đã sơn xong rất khó gọn.
Lỗi hay gặp và câu nên hỏi thợ trước khi chốt
Phần lớn các vách ngăn trông không như mong đợi không phải do thợ cắt kém mà do quyết định sai từ khâu chọn mẫu. Những lỗi gặp nhiều:
- Chọn mẫu qua ảnh chụp vách đã lắp ở nhà khác, quên rằng ảnh đó chụp ở góc đẹp nhất, ánh sáng đẹp nhất, còn nhà mình có trần thấp hơn hoặc ánh sáng ngược.
- Vách cao kịch trần ở căn hộ trần thấp, làm phòng khách trông bị chia đôi hẳn. Nhiều trường hợp để chừa một khoảng trống phía trên lại thoáng hơn.
- Hoa văn lớn đặt trong phòng nhỏ, mỗi mảng hoa văn to gần bằng bàn trà, khiến phòng chật đi.
- Quên chừa lối đi đủ rộng giữa mép vách và sofa hoặc bàn ăn, đi lại phải nghiêng người.
- Không hỏi về mép cắt: mép còn sắc hoặc còn ba via ở chỗ tay hay chạm là nguy hiểm với trẻ nhỏ.
Trước khi chốt, nên hỏi thợ năm câu: vách bắt vào đâu và có cần khoan trần bê tông không; độ dày tấm và khung là bao nhiêu; sơn ở xưởng hay tại nhà; mép cắt có được mài và sơn phủ kín không; nếu mẫu không như hình thử thì sửa ở khâu nào. Câu trả lời rõ ràng thường cho bạn biết thợ có làm vách kiểu này nhiều lần hay chưa.
Câu hỏi thường gặp
Vách ngăn sắt CNC có làm phòng khách tối đi không?
Có thể, nếu chọn mẫu kín và đặt chắn ngay cửa sổ. Muốn giữ sáng, chọn mẫu có tỷ lệ lỗ hở khoảng từ một nửa trở lên, đặt vách song song với hướng ánh sáng đi vào thay vì chắn ngang, và sơn màu sáng nếu phòng vốn ít nắng.
Vách ngăn sắt có thay được tường để che bếp không?
Chỉ thay được về mặt thị giác. Vách sắt không chặn mùi, không chặn tiếng và không chặn dầu mỡ bắn ra. Nếu bếp nấu nhiều, cần máy hút mùi tốt, và nếu cần kín hẳn thì nên làm vách kính hoặc cửa trượt, còn sắt hoa văn chỉ làm phần trang trí.
Nhà thuê có làm vách ngăn sắt được không?
Được, nhưng nên hỏi chủ nhà trước về việc khoan sàn và trần. Nếu không được khoan, chọn vách thấp có chân đế nặng hoặc gắn với kệ, chiều cao khoảng ngang vai trở xuống, để vách không bị đổ khi có người va hay trẻ nhỏ đu bám.
Vách sắt trong nhà có bị gỉ không?
Ít bị nếu sơn kỹ và mép cắt được phủ kín sơn. Chỗ dễ gỉ nhất là chân vách tiếp xúc sàn khi lau nhà ướt, và chỗ đặt chậu cây tưới nước. Lau khô chân vách sau khi lau sàn và dùng đĩa lót chậu là đủ giảm phần lớn nguy cơ.
Nên chọn hoa văn hình học hay hoa văn lá cây cho vách ngăn?
Tuỳ khoảng nhìn và nội thất. Hoa văn hình học hợp nhà tối giản, nhìn từ xa vẫn rõ và dễ lau. Hoa văn lá cây, hoa lá mềm hợp nhà có nhiều gỗ và cây xanh, đẹp nhất khi khách đứng gần và khi có nắng xiên đổ bóng lên sàn.