Nếu bức tường của bạn có kích thước phổ biến, chủ đề bạn muốn đã có mẫu đẹp và bạn cần treo trong vài ngày, mua tranh sắt có sẵn là cách ít rủi ro nhất vì bạn nhìn thấy đúng thứ mình nhận. Nếu tường có số đo lạ, bạn cần một hình ảnh mang dấu ấn riêng của gia đình hay quán, hoặc tranh phải khớp với đèn, kệ, cột có sẵn, đặt làm theo yêu cầu đáng công chờ hơn.
Giữa hai cách đó còn một cách thứ ba mà nhiều người bỏ qua: lấy một mẫu xưởng đã làm nhiều lần rồi xin đổi kích thước, màu sơn hoặc thêm bớt chi tiết. Cách này giữ được phần lớn sự chắc chắn của tranh có sẵn mà vẫn vừa với chỗ treo. Phần dưới so từng mặt của ba cách, kèm hai tình huống giả định để bạn tự đặt mình vào.
Ba cách mua tranh sắt khác nhau ở những điểm nào
Bảng dưới so ba cách theo những gì người mua thật sự quan tâm khi cầm tiền đi chọn tranh. Mỗi ô là xu hướng chung, không phải luật, vì mỗi xưởng tổ chức công việc một kiểu.
| Tiêu chí | Tranh có sẵn | Sửa từ mẫu có sẵn | Đặt làm mới hoàn toàn |
|---|---|---|---|
| Xem trước thành phẩm | Thấy tận mắt hoặc ảnh chụp tranh thật | Thấy mẫu gốc, bản mới khác ở kích thước hoặc màu | Chỉ thấy bản vẽ và ảnh phối cảnh |
| Thời gian nhận | Ngắn, thường chỉ chờ đóng gói | Trung bình, phải cắt và sơn lại | Dài nhất, thêm khâu vẽ và duyệt |
| Vừa với tường | Chỉ vừa nếu tường hợp khổ sẵn | Vừa khá sát | Vừa đúng số đo bạn đưa |
| Rủi ro lệch kỳ vọng | Thấp | Thấp đến trung bình | Cao nhất nếu duyệt bản vẽ sơ sài |
| Chi phí cấu thành | Đã chia đều cho cả loạt | Thêm công chỉnh file | Thêm công vẽ, thử, có khi cắt mẫu nhỏ |
| Hợp với ai | Nhà thuê, người cần gấp, quà tặng | Người có chỗ treo hơi lạ | Quán, văn phòng, người muốn hình riêng |
Điểm đáng để ý nhất là dòng rủi ro. Tranh có sẵn ít khi làm bạn thất vọng vì những gì bạn thấy chính là những gì bạn nhận. Tranh đặt làm mới thì phụ thuộc gần như hoàn toàn vào việc bạn và xưởng hiểu nhau tới đâu ở khâu bản vẽ. Nếu bạn không có thời gian ngồi xem kỹ bản vẽ, hãy nghiêng về hai cột đầu.
Khi nào tranh có sẵn là lựa chọn hợp lý
Tường của bạn thuộc khổ phổ biến. Sau sofa ba chỗ, sau kệ tivi dài, đầu giường đôi là những vị trí xưởng nào cũng có sẵn vài khổ tranh khớp. Nếu số đo tường chỉ chênh vài phân so với khổ có sẵn, khoảng trống đó gần như không ai nhận ra khi đứng xem.
Bạn đang ở nhà thuê. Tranh có sẵn thường dùng khổ trung bình, dễ mang theo khi chuyển chỗ và dễ hợp với một bức tường khác. Tranh đặt làm cho đúng một bức tường thì khi chuyển nhà hay bị thừa hoặc thiếu.
Bạn cần treo trước một ngày cụ thể. Tân gia, khai trương, ngày cưới là những hạn không lùi được. Đặt làm mới mà gặp vài vòng sửa bản vẽ là dễ trễ. Có sẵn thì bạn chỉ còn lo vận chuyển.
Bạn chưa chắc gu của mình. Nhiều người nghĩ mình thích một bức cá chép rất chi tiết, đến khi thấy tranh thật lại thấy rối mắt. Đứng trước tranh thật vài phút giúp bạn biết mình hợp nét dày hay nét mảnh, sơn bóng hay sơn mờ, trước khi bỏ tiền vào thứ không đổi được.
Tranh dùng làm quà. Người nhận chưa chắc có đúng bức tường bạn tưởng. Một khổ trung bình, chủ đề nhẹ nhàng như cây, núi, chim bay dễ tìm chỗ treo hơn một bức đo riêng cho nhà người khác.
Khi nào nên đặt làm theo yêu cầu
Tường có số đo khó. Mảng tường hẹp mà cao cạnh cầu thang, tường bị cột cắt ngang, mảng tường trần thông tầng cao trên năm mét là những chỗ khổ có sẵn không lấp đẹp được. Đặt làm cho phép tính tranh theo chính khoảng nhìn của bức tường đó.
Bạn muốn một hình ảnh không ai có. Ngôi nhà ở quê, dáng núi nơi gia đình hay đi, tên quán kèm hình biểu tượng riêng là những thứ không xưởng nào bày sẵn. Cái giá phải trả là thời gian chờ và công sức duyệt bản vẽ.
Tranh phải ăn khớp với thứ đã có. Quán đã có đèn thả, kệ gỗ, cửa sổ ở vị trí cố định thì tranh cần né đúng những điểm đó. Tranh có sẵn hiếm khi né đúng.
Bạn cần nhiều tấm cùng một ngôn ngữ. Chuỗi quán hai ba điểm, văn phòng có sảnh và phòng họp muốn tranh cùng nét, cùng màu sơn, cùng cách bắt vít. Đặt làm một lần cả bộ giúp đồng đều hơn mua lẻ từ nhiều nơi.
Điều không nên làm: đặt làm chỉ để rẻ hơn. Đặt làm hiếm khi rẻ hơn tranh có sẵn cùng kích thước, vì công vẽ và công thử không chia được cho cả loạt. Nếu mục tiêu chính là chi phí, hãy xem tranh có sẵn trước.
Cách thứ ba: sửa từ một mẫu xưởng đã làm nhiều lần
Mẫu đã được cắt nhiều lần là mẫu mà xưởng đã gỡ hết các lỗi khó thấy trên bản vẽ: chi tiết quá mảnh dễ cong, cầu nối giữ các mảng quá nhỏ, chỗ nét chạy sát nhau dễ cháy cạnh. Khi bạn xin đổi kích thước hay màu sơn trên mẫu đó, bạn thừa hưởng phần đã được sửa này.
Có ba kiểu chỉnh phổ biến. Kiểu thứ nhất là đổi khổ, ví dụ mẫu ngang rộng một mét hai được kéo lên một mét sáu cho vừa sofa dài. Kiểu thứ hai là đổi màu sơn, như từ đen mờ sang giả đồng để hợp với tường xi măng. Kiểu thứ ba là thêm hoặc bớt chi tiết, chẳng hạn thêm một lớp nền phía sau để tranh nổi khối, hay gắn dải đèn hắt.
Cần biết một điểm kỹ thuật khi đổi khổ: phóng to hay thu nhỏ đều đổi luôn bề rộng nét. Thu nhỏ một mẫu nhiều chi tiết có thể làm nét mảnh tới mức dễ cong hoặc gãy; phóng to quá thì nét dày, tranh trông thô và nặng hơn hẳn. Một xưởng làm cẩn thận sẽ chỉnh lại nét chứ không chỉ kéo giãn tỷ lệ. Bạn nên hỏi thẳng: khi đổi khổ, nét có được vẽ lại không, và có gửi bản vẽ mới để xem trước khi cắt không.
Hai tình huống giả định để tự soi
Tình huống thứ nhất là một căn hộ chung cư ở Hà Nội. Chủ nhà là cặp vợ chồng trẻ, phòng khách có bức tường sau sofa rộng khoảng ba mét, trần thường, dọn vào sau ba tuần. Họ thích hình cây với rễ và tán lan rộng. Với hạn ba tuần và bức tường khổ phổ biến, tranh có sẵn hoặc sửa nhẹ từ mẫu có sẵn là hợp lý. Đặt làm mới không mang thêm gì đáng kể, trong khi rủi ro trễ hạn là có thật.
Tình huống thứ hai là một quán cà phê nhỏ ở Đà Nẵng. Bức tường chính bị một cột vuông chia đôi, chủ quán muốn một bức tranh sóng biển vắt qua cả hai phía cột, có đèn hắt sau để buổi tối nhìn rõ đường viền. Ở đây tranh có sẵn gần như không có cửa. Đặt làm theo yêu cầu là con đường duy nhất, và việc cần đầu tư là đo kỹ, chụp ảnh tường kèm cột, duyệt bản vẽ có ghi vị trí đèn và chỗ bắt vít.
Hai tình huống cho thấy câu hỏi đúng không phải là cách nào tốt hơn mà là bức tường và lịch của bạn đòi hỏi gì. Nếu bạn không chắc mình thuộc nhóm nào, chụp ảnh tường, ghi số đo và hạn cần treo, rồi đem so với bảng ở đầu bài.
Câu nên hỏi người bán trước khi chọn cách mua
Dù chọn cách nào, mấy câu hỏi dưới đây giúp bạn biết người bán làm việc nghiêm túc tới đâu. Người bán trả lời rõ, có ảnh hoặc bản vẽ đi kèm thường là dấu hiệu tốt; trả lời vòng vo là điều đáng cân nhắc.
- Ảnh này là tranh thật đã làm hay ảnh dựng trên máy? Có ảnh chụp nghiêng để thấy độ dày và lớp sơn ở mép không.
- Tranh có sẵn đang ở kho với kích thước, độ dày và màu sơn nào, có đúng như trong ảnh không.
- Nếu sửa từ mẫu có sẵn, những gì được đổi mà không phải vẽ lại, những gì phải vẽ lại.
- Thời gian từ lúc chốt tới lúc giao là bao lâu với từng cách, và mốc nào có thể làm trễ.
- Tranh treo bằng gì, phụ kiện có đi kèm không, cân nặng ước chừng bao nhiêu.
- Nếu nhận tranh mà thấy khác ảnh rõ rệt thì xử lý thế nào.
Ghi lại câu trả lời bằng tin nhắn để sau này có căn cứ. Nói miệng qua điện thoại rất dễ mỗi bên nhớ một kiểu.
Chỗ người mua hay sai khi chọn cách mua
Chọn tranh có sẵn qua ảnh rồi tưởng tranh to hơn thực tế. Ảnh chụp cận làm tranh trông lớn. Trước khi chốt, dán băng dính giấy theo đúng khổ tranh lên tường và đứng xem từ chỗ ngồi quen thuộc.
Đặt làm mới nhưng chỉ gửi một câu mô tả. Câu như "làm cho anh bức cá chép đẹp đẹp" để lại quá nhiều chỗ cho xưởng tự đoán. Thiếu số đo, ảnh tường và vài hình tham khảo thì bản vẽ đầu tiên gần như chắc phải sửa.
Đổi khổ mẫu có sẵn mà không xem lại bản vẽ. Như đã nói ở trên, kéo khổ làm đổi nét. Một bản vẽ xem trước tốn thêm ít thời gian nhưng tránh được tranh ra lò trông thô hoặc mong manh.
So chi phí ba cách như so cùng một món hàng. Tranh có sẵn, tranh sửa và tranh đặt làm có công sức đứng sau khác nhau. So chúng ngang hàng chỉ theo số tiền sẽ dẫn bạn tới kết luận sai về cách nào đáng.
Quên tính thời gian lắp. Tranh về tới nhà chưa phải là xong. Tranh lớn, tranh nhiều lớp hay có đèn cần thợ đến khoan, đi dây, cân chỉnh. Nếu hạn treo là ngày khai trương, hãy lùi mốc nhận tranh sớm hơn vài ngày để còn chỗ xoay xở khi phải đổi vít hay chờ thợ điện.
Câu hỏi thường gặp
Tranh sắt có sẵn có được đổi màu sơn sau khi mua không?
Về kỹ thuật có thể sơn lại, nhưng phải tẩy hoặc mài lớp cũ rồi sơn lại cả tranh nên tốn công gần như làm mới phần sơn. Nếu muốn màu khác, nên hỏi xưởng có cùng mẫu với màu đó hoặc sơn riêng trước khi giao.
Đặt làm tranh sắt có lâu không?
Thời gian phụ thuộc vào số vòng sửa bản vẽ, độ phức tạp, số lớp và lịch của xưởng. Phần chờ dài nhất thường nằm ở khâu duyệt bản vẽ chứ không phải khâu cắt. Bạn gửi đủ thông tin ngay từ đầu thì rút ngắn được đáng kể.
Sửa kích thước tranh có sẵn có làm tranh xấu đi không?
Có thể, nếu chỉ kéo giãn tỷ lệ mà không chỉnh nét. Thu nhỏ làm nét mảnh dễ cong, phóng to làm nét thô. Hỏi xưởng có vẽ lại nét không và xin bản vẽ mới để xem trước khi cắt.
Mua tranh sắt làm quà nên chọn có sẵn hay đặt làm?
Phần lớn trường hợp nên chọn có sẵn với khổ trung bình và chủ đề nhẹ nhàng, vì bạn không nắm chắc bức tường của người nhận. Đặt làm chỉ hợp khi bạn biết rõ chỗ treo và người nhận đã đồng ý về hình ảnh.
Ảnh tranh trên mạng có đáng tin để quyết định mua không?
Ảnh là căn cứ ban đầu, chưa đủ. Nên xin thêm ảnh chụp nghiêng, ảnh có vật so sánh kích thước, ảnh cận mép cắt và lớp sơn. Hỏi rõ đó là tranh thật hay ảnh dựng phối cảnh trên máy.