TranhSat.comTranh Sắt
Chủ đề tranh sắt và ý nghĩa văn hoá

Tranh sắt hoa mai, hoa đào: ý nghĩa mùa xuân và cách chọn để treo quanh năm

Mai vàng, đào hồng mang ý nghĩa mùa xuân và sự sum vầy. Phân biệt các loài hoa trong tranh sắt, bộ tứ bình bốn mùa, cánh hoa mảnh và cách treo không bị lỗi thời.

Two Vietnamese sisters, faces hidden, hold up a metal panel of plum blossom branches against a pale entrance wall, eye level shot, bright late morning light

Hoa mai và hoa đào là hai loài hoa gắn với Tết Nguyên đán của người Việt: mai vàng phổ biến ở miền Nam, đào hồng phổ biến ở miền Bắc, cả hai đều được hiểu là lời chúc cho một năm mới tươi tắn, gia đình sum vầy; trong tranh sắt, cành mai cành đào được chọn vì đẹp quanh năm chứ không chỉ để treo dịp Tết.

Điểm khó của chủ đề này là làm sao để bức tranh hoa không thành đồ trang trí mùa vụ, treo qua rằm tháng Giêng là thấy lạc lõng. Bài này nói về ý nghĩa các loài hoa, bộ tranh tứ bình bốn mùa, những chỗ kỹ thuật làm nên một cành hoa đẹp, và cách chọn để bức tranh hợp nhà bạn cả mười hai tháng.

Mai vàng, đào hồng và cái Tết của hai miền

Ở miền Bắc, cành đào hồng là hình ảnh của Tết: trời lạnh, mưa phùn, những nụ đào bung ra báo xuân về. Người ta chọn cành đào có nhiều nụ, dáng cành cong, thế đẹp. Ở miền Nam, mai vàng năm cánh giữ vai trò ấy, cây mai trước sân nở rộ đúng mấy ngày Tết là niềm vui của cả nhà. Miền Trung có cả mai vàng lẫn những sắc hoa riêng của từng vùng.

Ý nghĩa chung của hai loài hoa rất gần nhau: sự khởi đầu, sự tươi mới, sự đoàn tụ khi cả nhà về sum họp bên cành hoa. Màu vàng của mai gợi nắng ấm phương Nam, màu hồng của đào gợi sự ấm áp giữa tiết trời lạnh. Không có loài nào “tốt” hơn, chỉ là gần với ký ức của mỗi người hơn.

Vì thế, khi chọn tranh mai hay đào, câu hỏi đầu tiên không phải là loài nào đẹp hơn mà là gia chủ lớn lên ở đâu. Người gốc Bắc sống ở TP Hồ Chí Minh nhiều khi vẫn thích một cành đào hơn mai, và ngược lại. Một bức tranh chạm đúng ký ức sẽ được yêu lâu hơn một bức chỉ đúng xu hướng.

Các loài hoa thường gặp trong tranh sắt và cách đọc

Ngoài mai và đào, tranh hoa bằng sắt còn có nhiều loài khác. Bảng dưới gom các loài hay gặp, ý nghĩa quen thuộc và đặc điểm khi chuyển sang sắt.

Loài hoaÝ nghĩa thường gặpĐặc điểm khi làm bằng sắt
Mai vàngMùa xuân phương Nam, sự sung túc ấm ápHoa năm cánh rời, cành gầy gân guốc, hợp sơn vàng nhũ trên nền tối
Đào hồngMùa xuân phương Bắc, sự tươi mớiCánh nhiều lớp, cần làm gọn để không rối; hợp tranh nhiều lớp
LanVẻ thanh nhã, kín đáoLá dài cong mảnh, dễ đẹp nhưng dễ cong
CúcSự bền bỉ, ẩn dậtNhiều cánh nhỏ, nên cách điệu thành khối tròn
TrúcNgười ngay thẳng, cứng cỏiĐốt thân rõ, lá nhọn; dễ cắt và rất chắc
SenSự thanh sạchLá tròn lớn, mảng rộng, hợp làm nền

Ba loài lan, cúc, trúc cùng với mai tạo thành bộ tứ quý mà người xưa dùng để nói về bốn mùa và phẩm chất người quân tử. Bộ này hay được làm thành tranh tứ bình bốn tấm, sẽ nói ở mục sau.

Bộ tứ bình mai lan cúc trúc: chọn và treo thế nào

Tranh tứ bình là bộ bốn tấm khổ đứng bằng nhau, mỗi tấm một loài cây hoa. Muốn bộ tứ bình treo lên đẹp và đúng ý, bạn có thể làm theo trình tự sau:

  1. Xác định thứ tự bốn mùa: thường là mai ứng với xuân, lan ứng với hạ, cúc ứng với thu, trúc ứng với đông. Một số bộ đổi thứ tự, nên hỏi xưởng bản vẽ dựa theo cách nào.
  2. Treo từ trái sang phải theo chiều đọc: xuân, hạ, thu, đông. Người xem đứng đối diện đọc như một câu chuyện bốn mùa.
  3. Chọn khổ mỗi tấm theo chiều cao tường; bộ tứ bình thường là khổ dọc thon, đứng cạnh nhau tạo một khối ngang.
  4. Để khoảng hở giữa các tấm bằng nhau, thường hẹp hơn nhiều so với bề rộng một tấm, để bốn tấm vẫn đọc là một bộ.
  5. Dán bốn tờ giấy đúng khổ lên tường thử trước, kiểm tra cả bộ có lệch so với ghế, kệ phía dưới không.
  6. Thống nhất màu cả bộ; nếu muốn mỗi mùa một tông thì chọn các tông gần nhau, tránh bốn màu tách biệt.

Tứ bình rất hợp tường dài phòng khách nhà phố, tường sau bàn trà, hoặc hành lang. Với căn hộ nhỏ, bạn có thể chọn bộ hai tấm mai và trúc, hoặc làm cả bốn loài trong một tấm ngang dài.

Cánh hoa và cành: những chỗ làm nên một cành mai sắt đẹp

Cành phải có thế. Cành mai đẹp là cành gầy, gân guốc, có chỗ gấp khúc như cành thật, không phải đường cong trơn tru. Đây là phần thể hiện con mắt của người vẽ rõ nhất.

Hoa phải có chỗ nở, chỗ nụ. Một cành toàn hoa nở to đều nhau trông như dán sticker. Cành đẹp có hoa nở, hoa hé, nụ nhỏ ở đầu cành, tạo nhịp từ gốc ra ngọn.

Cánh hoa nhỏ là giới hạn kỹ thuật. Hoa mai năm cánh khi cắt ở kích thước nhỏ rất dễ cháy cạnh và tròn mất cánh. Xưởng thường làm hoa lớn hơn tỷ lệ thật một chút, hoặc làm hoa ở tấm riêng gắn lên cành.

Màu hoa và màu cành phải tách bạch. Cành tối, hoa sáng là quy tắc dễ nhất. Hoa vàng nhũ trên cành đen mờ hoặc nâu đồng nổi rõ từ xa; hoa và cành cùng một màu thì chỉ còn đường viền.

Tranh đào nhiều lớp đẹp hơn một lớp. Hoa đào nhiều cánh chồng nhau, nếu ép vào một mặt phẳng sẽ rối. Đặt hoa ở lớp trước, cành ở lớp sau giúp từng bông tách ra và có bóng.

Treo quanh năm mà không thành đồ Tết

Nhiều bức tranh mai đào bị cất đi sau Tết vì có quá nhiều chi tiết mùa vụ: câu chúc năm mới, con giáp của năm, bao lì xì, câu đối đỏ. Những chi tiết đó vui mắt mấy ngày đầu năm nhưng sang tháng Ba nhìn đã lạc. Nếu bạn muốn treo lâu dài, hãy giữ tranh chỉ có cành hoa và khoảng trống.

Màu cũng quyết định cảm giác mùa vụ. Đỏ tươi và vàng chói là màu Tết; nâu đồng, đen mờ, vàng đồng xỉn là màu trang trí dùng quanh năm. Một cành mai vàng đồng trên tường xám sáng trông thanh lịch cả mùa hè.

Bố cục góp phần không nhỏ. Cành hoa vươn từ một góc tranh, để phần lớn diện tích trống, gần với tinh thần tranh thuỷ mặc, nên ít gợi cảm giác lễ hội. Còn tranh cây mai đầy chậu, hoa phủ kín, trông như một chậu mai Tết thu nhỏ, đúng dịp thì đẹp, hết dịp thì hơi lạc.

Cuối cùng là chỗ treo. Tranh hoa đặt ở lối vào, tường phòng khách hướng ra cửa thì hợp quanh năm vì người ta luôn muốn bước vào nhà gặp một cành hoa. Treo tranh mai đào ngay khu thờ cúng thì dễ lẫn với đồ lễ, nên tách ra.

Hợp không gian nào

Tranh hoa mai, đào và bộ tứ quý hợp nhiều không gian, mỗi chỗ một cách chọn:

  • Lối vào, sảnh nhỏ căn hộ: một cành mai hoặc đào vươn ngang, khổ ngang thấp, đặt trên tủ giày.
  • Phòng khách nhà phố: tứ bình bốn tấm hoặc một cành đào lớn nhiều lớp sau sofa.
  • Phòng trà, tiệm bánh mứt truyền thống: cành mai nhũ vàng trên tường tối, đúng không khí nhưng không lòe loẹt.
  • Nhà hàng món Bắc hoặc món Nam: chọn hoa theo vùng ẩm thực của quán để câu chuyện khớp nhau.
  • Phòng ngủ người lớn tuổi: lan hoặc trúc khổ nhỏ, màu dịu, ít chi tiết.
  • Văn phòng, phòng họp: trúc là lựa chọn hay bị bỏ quên nhưng rất hợp, vì thân thẳng, lá gọn, gợi sự ngay thẳng mà không mang không khí lễ hội.
  • Cầu thang: một cành đào hoặc mai dài vươn chéo theo chiều bậc, hoa dày dần lên phía trên, như cành hoa mọc theo người đi lên.

Với tường quá hẹp, đừng cố nhét cả cây mai. Một nhánh mai nhỏ đúng tỷ lệ đẹp hơn nhiều so với cả cây bị thu nhỏ đến mức hoa chỉ còn bằng đầu ngón tay.

Tranh hoa làm quà Tết và quà tân gia

Tranh mai đào là món quà dễ chọn dịp cuối năm, nhưng cũng dễ thành món quà bị cất kho. Lý do thường gặp là người nhận đã có chỗ treo cố định cho tranh cũ, hoặc tranh quá lớn so với tường nhà họ. Với quà Tết, một bức khổ vừa hoặc nhỏ, màu trung tính, không chữ, dễ được treo hơn một bức lớn rực rỡ.

Nếu bạn tặng sếp hay đối tác, nên xem họ gốc ở đâu và văn phòng theo phong cách nào. Văn phòng kính, thép, nội thất trắng hợp một cành mai đen mờ tối giản. Văn phòng gỗ, đồ cổ hợp mai vàng nhũ hoặc tứ bình giả cổ.

Với quà tân gia, cành đào hay cành mai vươn ngang hợp đặt ở lối vào, đúng tinh thần đón người về nhà mới. Bạn có thể nhờ xưởng khắc ngày về nhà mới ở mặt sau tranh, một chi tiết nhỏ mà gia chủ sẽ nhớ.

Một lưu ý thực tế: tranh hoa thường có nhiều chi tiết mảnh, nên hộp đóng gói làm quà cần đủ cứng và có lớp đệm. Mở hộp quà ra thấy cành mai bị cong là trải nghiệm không ai muốn.

Lỗi hay gặp và câu nên hỏi xưởng

Trước khi chốt một bức tranh hoa, bạn nên tránh những lỗi và hỏi những câu sau:

  • Lỗi: chọn cành hoa dày đặc cho tường có giấy dán hoa văn, khiến cành hoa chìm vào nền.
  • Lỗi: tranh hoa nhiều màu sơn đặt ở chỗ nắng chiều chiếu vào, màu cánh hoa phai trước màu cành.
  • Lỗi: chọn tranh có chữ chúc Tết rồi muốn treo quanh năm.
  • Hỏi: hoa nhỏ nhất trên tranh có đường kính bao nhiêu, có cắt thử một bông để xem không?
  • Hỏi: hoa làm liền cành hay gắn rời, nếu gắn rời thì bằng cách nào?
  • Hỏi: màu vàng nhũ có phủ lớp bảo vệ chống xỉn không?

Một cách tự kiểm đơn giản khi nhận tranh: lật nhẹ tranh dưới ánh đèn, nhìn mép các cánh hoa. Mép đều, sơn kín, không có viền đen cháy là dấu hiệu khâu cắt và khâu sơn làm cẩn thận.

Câu hỏi thường gặp

Tranh hoa mai và tranh hoa đào khác nhau thế nào về ý nghĩa?

Cả hai đều là hoa Tết, mang ý nghĩa khởi đầu, tươi mới và sum vầy. Mai vàng gắn với Tết miền Nam, đào hồng gắn với Tết miền Bắc. Chọn loài nào nên dựa vào ký ức và quê quán của gia chủ hơn là ý nghĩa.

Tranh tứ bình mai lan cúc trúc treo theo thứ tự nào?

Thường treo từ trái sang phải theo bốn mùa: mai ứng với xuân, lan với hạ, cúc với thu, trúc với đông. Có bộ dùng thứ tự khác, nên hỏi xưởng bản vẽ dựa theo cách nào để treo cho đúng ý.

Tranh hoa mai có treo được quanh năm không?

Được, nếu tranh không có chi tiết Tết như câu chúc, con giáp, câu đối đỏ và dùng màu trung tính như nâu đồng, đen mờ, vàng đồng xỉn. Bố cục cành vươn từ góc với nhiều khoảng trống cũng giúp tranh bớt tính mùa vụ.

Vì sao hoa trên tranh sắt thường to hơn hoa thật?

Cánh hoa quá nhỏ khi cắt dễ cháy cạnh, mất hình. Xưởng thường phóng hoa lớn hơn tỷ lệ thật một chút hoặc làm hoa ở tấm riêng. Đây là lựa chọn kỹ thuật để hoa sắc nét, không phải sai tỷ lệ.

Căn hộ nhỏ có nên treo bộ tứ bình bốn tấm không?

Nếu tường dưới khoảng hai mét, bốn tấm dễ thành chật. Bạn có thể chọn bộ hai tấm, hoặc một tấm ngang dài có đủ bốn loài cây hoa, hoặc chỉ một cành mai đúng tỷ lệ.

Tranh sắt hoa đào nên chọn một lớp hay nhiều lớp?

Hoa đào nhiều cánh chồng nhau nên tranh nhiều lớp thường đẹp hơn, từng bông tách ra và có bóng đổ. Tranh một lớp phù hợp khi bạn muốn kiểu cách điệu, tối giản, chỉ giữ đường viền cành và hoa.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138