Đặt tranh sắt có logo hay tên doanh nghiệp khác tranh trang trí ở một điểm: hình phải đúng nhận diện đã có, không được để thợ vẽ lại theo cảm nhận. Vì vậy thứ quan trọng nhất cần gửi là tệp logo gốc dạng vector, mã màu chuẩn và bản hướng dẫn nhận diện nếu có; sau đó mới đến kích thước, vị trí treo, đèn và lớp sơn.
Bài này dành cho chủ quán, người phụ trách văn phòng hay chủ cửa hàng muốn có một bức tranh sắt mang tên hoặc logo của mình ở sảnh, quầy, hay mảng tường chính. Phần dưới nói về chuẩn bị tệp, những chỗ logo hay bị biến dạng khi chuyển sang sắt, chuyện chữ nhỏ, chuyện trong nhà và ngoài trời, và một lưu ý về quyền sử dụng logo.
Tệp logo cần gửi và vì sao ảnh chụp không đủ
Tệp vector gốc. Logo nên được gửi ở dạng vector, tức tệp mà phóng to bao nhiêu nét vẫn sắc. Thường người thiết kế logo hoặc bộ phận truyền thông của công ty giữ tệp này. Máy cắt laser chạy theo đường vector, nên có tệp gốc là bỏ được khâu vẽ lại.
Ảnh chụp hay ảnh chụp màn hình là phương án cuối. Từ ảnh, thợ phải đồ lại từng đường. Logo có chữ, có đường cong tinh thì đồ lại rất dễ lệch: chữ béo ra, góc tròn thành góc vuông, khoảng cách giữa các chữ đổi. Người ngoài có thể không nhận ra, nhưng chủ doanh nghiệp nhìn là thấy khác.
Mã màu và bản hướng dẫn nhận diện. Nếu logo có màu, gửi mã màu chuẩn. Sơn trên sắt không khớp tuyệt đối với màu in, nhưng có mã thì xưởng tìm được màu gần nhất. Bản hướng dẫn nhận diện, nếu có, còn cho biết logo được phép đặt trên nền nào, khoảng trống quanh logo bao nhiêu.
Phiên bản một màu. Nhiều logo có bản một màu hoặc bản đảo màu dùng cho khắc, dập. Bản này thường hợp với tranh sắt hơn bản nhiều màu, vì sắt cắt ra một mảng, muốn nhiều màu phải ghép lớp hoặc sơn che.
Kiểm tra trước: ai giữ tệp gốc. Nếu logo do một đơn vị thiết kế làm trước đây, có thể phải xin lại tệp. Làm việc này sớm, vì có khi mất vài ngày.
Logo bị biến dạng ở đâu khi chuyển sang sắt
Logo được thiết kế cho màn hình và giấy in, không phải cho tấm thép bị cắt rời. Bảng dưới là những chỗ thường phải xử lý, cùng câu nên hỏi xưởng.
| Chi tiết trong logo | Vì sao khó trên sắt | Cách xử lý thường gặp |
|---|---|---|
| Lòng chữ kín như o, a, d, b | Phần lòng chữ sẽ rơi ra khi cắt | Thêm cầu nối nhỏ, hoặc gắn chữ lên tấm nền |
| Nét chữ rất mảnh, chữ có chân | Dễ cong, cháy cạnh khi cắt | Làm dày nét có kiểm soát, hoặc tăng khổ |
| Dấu tiếng Việt | Dấu nhỏ rời khỏi thân chữ | Nối dấu vào chữ hoặc dùng tấm nền |
| Hiệu ứng chuyển màu, bóng đổ | Sắt không thể hiện được chuyển màu mịn | Dùng bản phẳng một hay hai màu |
| Khẩu hiệu chữ nhỏ dưới logo | Quá nhỏ để cắt rõ | Bỏ khẩu hiệu hoặc làm riêng một dòng lớn hơn |
| Nhiều màu đặt sát nhau | Phải ghép nhiều mảnh hoặc sơn che | Tách lớp, mỗi lớp một màu |
Mọi chỉnh sửa này nên được gửi lại cho người quản lý nhận diện của công ty duyệt, không chỉ người đặt tranh tự quyết. Một logo bị làm dày nét có thể vẫn đẹp, nhưng nếu khác bản chuẩn, các phòng ban khác sẽ thấy và hỏi.
Chọn kiểu tranh: logo đứng riêng, logo trên nền, hay logo trong một bức tranh
Có ba kiểu thường gặp. Kiểu thứ nhất là logo và tên cắt rời từng chữ, bắt trực tiếp lên tường bằng chân đỡ cách tường một khoảng, để đèn hắt phía sau tạo quầng sáng. Kiểu này gọn và hiện đại, hợp với tường sơn trơn ở sảnh văn phòng. Điểm khó là căn chỉnh từng chữ cho thẳng hàng, cần mẫu giấy định vị khi lắp.
Kiểu thứ hai là logo cắt trên một tấm nền, có thể là sắt sơn khác màu, gỗ hay tấm ốp. Cách này giữ được chữ nhỏ và dấu rời vì mọi thứ đã nằm trên nền, dễ treo hơn vì chỉ là một tấm. Hợp với quầy thu ngân, tường gạch thô hay tường có nhiều đường nẹp.
Kiểu thứ ba là logo hoặc tên quán lồng vào một bức tranh, ví dụ tên quán cà phê nằm dưới hình cây cà phê, hay logo một công ty vận tải đặt giữa các đường sóng. Kiểu này giàu tính trang trí hơn, nhưng cần cẩn thận để phần tranh không lấn át phần nhận diện. Một nguyên tắc hay dùng là để logo chiếm vùng nhìn thấy đầu tiên, phần tranh làm nền.
Câu hỏi nên đặt cho mình trước khi chọn: người bước vào cần đọc được tên trong vài giây hay chỉ cần nhận ra không khí của thương hiệu. Câu trả lời quyết định kiểu nào hợp.
Trong nhà hay ngoài trời: hai yêu cầu khác nhau
Trong nhà, có điều hoà. Thép thường sơn tĩnh điện là đủ cho phần lớn sảnh, quầy. Có thể dùng sơn giả kim loại, nhũ, hoặc kết hợp gỗ.
Ngoài trời, mặt tiền, cổng. Mưa nắng trực tiếp đòi vật liệu và lớp sơn chịu thời tiết, như thép mạ kẽm rồi sơn, hoặc inox. Mép cắt và lỗ vít là chỗ gỉ đầu tiên. Đèn ngoài trời cần loại chống nước và đấu nối kín, phải do thợ điện có kinh nghiệm làm.
Ven biển. Hơi muối ăn mòn nhanh hơn hẳn. Ở các thành phố biển như Đà Nẵng, Khánh Hoà, nên hỏi xưởng phương án vật liệu cụ thể cho môi trường ven biển, đừng dùng chung phương án của tranh trong nhà.
Kích thước và quy định ngoài trời. Tên và logo đặt ở mặt tiền có thể được coi là biển hiệu, chịu quy định của địa phương về kích thước, vị trí. Hỏi chính quyền nơi đặt cửa hàng hoặc ban quản lý toà nhà trước khi đặt làm khổ lớn. Ở trong nhà thì thường không vướng.
Treo cao, khổ lớn. Logo khổ lớn trên tường cao, nhất là ngoài trời có gió, cần điểm treo tính toán chắc chắn và thợ có kinh nghiệm làm việc trên cao.
Trình tự đặt làm một bức tranh mang logo
Trình tự dưới đây giúp tránh phải làm lại vì sai nhận diện, là lỗi tốn kém nhất với loại tranh này.
- Gom tệp logo vector, mã màu, bản hướng dẫn nhận diện nếu có.
- Chụp ảnh và đo vị trí treo, ghi rõ trong nhà hay ngoài trời, có đèn hay không.
- Gửi xưởng, xin phương án đặt lên ảnh tường kèm bản nét có kích thước.
- Soát riêng phần logo trên bản nét: lòng chữ, cầu nối, dấu, độ dày nét so với bản chuẩn.
- Gửi bản nét cho người quản lý nhận diện hoặc người có thẩm quyền duyệt.
- Chốt màu bằng mảnh sơn mẫu, so dưới ánh sáng thật của sảnh hoặc quầy.
- Chốt đơn, thống nhất ngày lắp, đăng ký thợ với toà nhà nếu cần.
Bước năm thường bị bỏ qua khi người đặt tranh là nhân viên hành chính chứ không phải chủ. Thêm một ngày chờ duyệt rẻ hơn rất nhiều so với một bức tranh treo lên rồi bị yêu cầu tháo xuống.
Với logo cắt rời từng chữ, xin xưởng thêm một tấm giấy định vị in đúng khổ thật, có đánh dấu vị trí từng lỗ khoan. Dán tấm này lên tường, đứng xa kiểm tra lần cuối rồi mới khoan; chữ lệch vài mi-li-mét trên tường trơn nhìn rất rõ.
Tình huống giả định: tiệm bánh nhỏ ở Lâm Đồng
Một tiệm bánh nhỏ ở Lâm Đồng muốn treo tên tiệm kèm hình bông hoa dã quỳ trên mảng tường gạch thô sau quầy. Logo do một người bạn vẽ tay từ lúc mở tiệm, chỉ còn tệp ảnh, chưa từng có bản vector. Tên tiệm có hai chữ có dấu nặng và dấu hỏi.
Bước đầu tiên là xin người bạn vẽ lại logo thành tệp vector, hoặc nhờ xưởng đồ lại rồi gửi người bạn xem xét có giữ được tinh thần nét vẽ tay hay không. Vì tường gạch thô lồi lõm, chữ cắt rời bắt trực tiếp lên tường sẽ khó thẳng hàng, nên chọn kiểu logo trên tấm nền sắt sơn màu kem, dấu tiếng Việt nằm gọn trên nền, không cần cầu nối.
Tiệm có độ ẩm cao vào mùa mưa và buổi sáng sương nhiều, nên hỏi xưởng thêm về lớp lót và sơn cho môi trường ẩm, dù tranh treo trong nhà. Đèn hắt được bỏ vì quầy đã có đèn thả chiếu xuống, đỡ phải đi dây trên tường gạch. Bản nét được gửi cho người bạn vẽ logo duyệt, ghi nhận vài chỗ nét tay bị làm thẳng quá, sửa một vòng rồi chốt. Kết quả là một tấm duy nhất, dễ treo, giữ đúng nét tay của logo gốc và không phải lo dấu rơi.
Quyền sử dụng logo và tên
Chỉ đặt làm logo, tên của chính doanh nghiệp mình hoặc của bên đã cho phép bằng văn bản. Logo và tên thương mại thường gắn với quyền của chủ sở hữu, có khi đã đăng ký bảo hộ. Một xưởng làm ăn nghiêm túc sẽ hỏi bạn có quyền dùng logo đó không, nhất là khi người đặt không phải người đại diện doanh nghiệp.
Trường hợp hay gặp là đại lý, cửa hàng nhượng quyền muốn treo logo của thương hiệu mẹ. Nhiều chuỗi có quy định riêng về cách thể hiện logo tại điểm bán, kể cả vật liệu và màu. Hỏi bên thương hiệu trước khi đặt làm, vừa tránh vi phạm, vừa tránh làm xong bị yêu cầu thay.
Ngược lại, nếu logo của bạn do một đơn vị thiết kế làm, hãy chắc rằng hợp đồng thiết kế đã chuyển quyền sử dụng cho doanh nghiệp. Điều này hiếm khi thành vấn đề, nhưng nên biết khi logo sắp được làm thành một vật cố định ở sảnh trong nhiều năm.
Nếu thấy chưa chắc về quyền với logo, nhất là khi có tranh chấp giữa các bên góp vốn hay khi công ty sắp đổi nhận diện, hãy hoãn việc đặt tranh lại. Một bức tranh sắt mang logo cũ treo ở sảnh sau ngày đổi tên là khoản chi bỏ đi.
Câu hỏi thường gặp
Không có tệp logo vector thì có làm tranh sắt được không?
Được, xưởng sẽ đồ lại từ ảnh. Nhưng logo có chữ và đường cong tinh dễ bị lệch khi đồ lại, nên cần soát kỹ bản nét và gửi người quản lý nhận diện duyệt trước khi cắt.
Logo nhiều màu có làm bằng tranh sắt được không?
Được, bằng cách tách lớp mỗi lớp một màu hoặc sơn che từng vùng. Tuy vậy, hiệu ứng chuyển màu mịn khó thể hiện trên sắt, nên bản logo một hoặc hai màu thường cho kết quả đẹp và gọn hơn.
Logo sắt có đèn hắt phía sau cần lưu ý gì?
Cần khoảng cách từ chữ tới tường đủ để ánh sáng loang đều, nguồn đèn đặt chỗ thoáng, dây giấu gọn. Đấu nối vào điện cố định, nhất là ngoài trời, nên để thợ điện có kinh nghiệm làm.
Tên quán treo ngoài mặt tiền có cần xin phép không?
Tên và logo ở mặt tiền có thể được coi là biển hiệu và phải theo quy định của địa phương về kích thước, vị trí. Nên hỏi chính quyền nơi đặt cửa hàng hoặc ban quản lý toà nhà trước khi đặt làm.
Cửa hàng nhượng quyền có tự đặt tranh sắt logo được không?
Nên hỏi bên thương hiệu trước, vì nhiều chuỗi có quy định riêng về cách thể hiện logo tại điểm bán. Tự làm mà sai quy định thì có thể bị yêu cầu tháo xuống.