Tranh sắt trừu tượng và tranh một nét không kể một điển tích nào; chúng đẹp nhờ nhịp của đường nét, sự cân bằng giữa mảng đặc và khoảng trống, và bóng đổ trên tường, nên ý nghĩa của bức tranh là cảm giác mà nó tạo ra trong không gian của bạn chứ không phải một thông điệp cố định.
Nhiều người thích vẻ gọn của tranh trừu tượng nhưng ngại vì “không hiểu tranh nói gì”. Bài này giúp bạn đọc một bức trừu tượng bằng những thứ cụ thể, phân biệt các dạng tranh, chọn theo nội thất, phối bộ nhiều tấm, và tránh những lỗi khiến tranh một nét trông yếu ớt khi treo lên tường thật.
Vì sao trừu tượng và một nét hợp với sắt
Thép là vật liệu của đường nét và mảng phẳng. Một đường cong liền mạch, một vòng tròn, một mảng cắt dứt khoát đều thể hiện rất rõ trên thép, rõ hơn cả trên giấy, vì thép có độ dày và đổ bóng. Chính vì vậy tranh trừu tượng bằng sắt thường có vẻ đẹp riêng mà bản in canvas cùng hình không có được: đường nét nổi lên khỏi tường, đổi sắc khi ánh sáng trong ngày thay đổi.
Tranh một nét, hay line art, là kiểu vẽ cả hình bằng một đường liền không nhấc bút: một khuôn mặt nghiêng, hai khuôn mặt chạm nhau, một bàn tay, một dáng người. Khi cắt sắt, đường liền ấy tự giữ mình thành một khối, ít chi tiết rời, nên tranh nhẹ, dễ treo và ít cong vênh.
Với người sống trong căn hộ chung cư, nhà phố mới xây theo phong cách tối giản, hai kiểu tranh này hợp hơn các đề tài nhiều chi tiết vì chúng không lấn át đồ nội thất và không gắn với một dịp lễ nào.
Các dạng tranh trừu tượng bằng sắt thường gặp
Trừu tượng là một nhóm rộng. Gọi đúng tên dạng tranh giúp bạn trao đổi với xưởng nhanh hơn.
| Dạng tranh | Hình dáng | Cảm giác | Hợp nội thất |
|---|---|---|---|
| Một nét chân dung | Khuôn mặt, dáng người vẽ bằng một đường liền | Mềm, gần gũi, có chút lãng mạn | Phòng ngủ, phòng khách tối giản |
| Hình học | Vòng tròn, cung tròn, đường thẳng giao nhau | Cân bằng, hiện đại | Văn phòng, căn hộ màu trung tính |
| Đường sóng, vân đá | Nhiều đường cong song song uốn lượn | Chuyển động, êm | Phòng khách, spa, sảnh |
| Mảng cắt chồng lớp | Các mảng hình tự do chồng nhau, nhiều màu | Mạnh, có cá tính | Quán cà phê, studio, showroom |
| Thực vật cách điệu | Lá, cành rút gọn còn vài đường | Tự nhiên, dịu | Phòng ăn, ban công kín, góc đọc sách |
Nếu đây là bức trừu tượng đầu tiên, dạng hình học hoặc thực vật cách điệu thường dễ sống chung nhất. Dạng mảng cắt nhiều màu đẹp nhưng kén nội thất hơn.
Ranh giới giữa các dạng không cứng. Một bức đường sóng có thể gợi mặt nước, một bức mảng cắt có thể gợi dãy núi. Khi trao đổi với xưởng, bạn hãy gửi kèm vài ảnh mình thích và nói rõ mình thích điều gì ở từng ảnh, như độ mảnh của nét, cách các mảng chồng lên nhau hay màu sắc, thay vì chỉ nói một cái tên.
Đọc một bức tranh trừu tượng bằng những thứ cụ thể
Nhìn nhịp. Các đường lặp lại đều đặn tạo cảm giác yên, đường đứt quãng và đổi hướng tạo cảm giác động. Phòng ngủ cần nhịp yên, quán cà phê có thể nhịp động.
Nhìn trọng tâm. Mắt bạn dừng ở đâu đầu tiên? Bức đẹp có một chỗ mắt dừng lại rồi đi tiếp, không phải mọi chỗ đều tranh nhau.
Nhìn khoảng trống. Phần không có thép cũng là một phần của tranh. Khoảng trống rộng làm tranh thanh, khoảng trống hẹp làm tranh đặc và nặng.
Nhìn hướng. Đường xiên đi lên gợi sự vươn lên, đường ngang gợi sự trải rộng, đường đứng gợi sự trang nghiêm. Chọn hướng theo cảm giác bạn muốn có trong phòng.
Nhìn bóng. Đứng bên cạnh, nhìn bóng đổ trên tường. Với tranh sắt, bóng là nửa bức tranh, đổi theo đèn và theo giờ trong ngày.
Nhìn từ xa và lại gần. Bức trừu tượng tốt cho hai trải nghiệm: từ xa thấy một bố cục rõ ràng, lại gần thấy chất thép, mép cắt, lớp sơn. Bức chỉ đẹp ở một khoảng cách thì dễ chán sau vài tuần.
Tranh một nét: nét bao dày thì đọc được từ xa
Lỗi thường gặp nhất với tranh một nét là nét quá mảnh. Trên màn hình, một đường mảnh trông thanh lịch; lên tường, đứng cách ba bốn mét, nét mảnh gần như biến mất, khuôn mặt chỉ còn là vài vệt đen rời rạc. Nét đủ dày để đọc được từ xa tuỳ khổ tranh; với tranh treo phòng khách thông thường, nét khoảng một đến hai xăng-ti-mét là mức hay gặp, chỉ để tham khảo.
Nét quá dày lại làm mất vẻ thanh thoát. Cách chắc nhất là in bản vẽ đúng tỷ lệ ra giấy hoặc nhờ xưởng gửi ảnh ghép tranh lên ảnh chụp tường nhà bạn, rồi đứng ở chỗ hay ngồi nhất để nhìn.
Một chi tiết kỹ thuật cần biết: đường một nét có những chỗ tự cắt qua chính nó và những đầu nét mảnh dần. Đầu nét vuốt nhọn đẹp trên giấy nhưng ra thép thì dễ cong và sắc, nên xưởng thường bo tròn hoặc giữ một độ dày tối thiểu. Bạn nên hỏi trước để không bất ngờ khi thấy đầu nét bị làm tròn.
Tranh một nét cũng nhạy với độ cách tường. Treo sát tường thì nét như được vẽ lên tường; đẩy ra một chút thì có thêm một nét bóng song song, nhìn sinh động hơn. Cách treo cụ thể là việc của thợ, nhưng bạn nên quyết trước mình muốn hiệu ứng nào.
Chọn theo nội thất và màu tường
Tranh trừu tượng phụ thuộc vào không gian xung quanh nhiều hơn tranh có đề tài. Một số gợi ý:
- Tường trắng, nội thất gỗ sáng, phong cách Bắc Âu: tranh một nét hoặc thực vật cách điệu, đen mờ, mảnh vừa.
- Tường xám, nội thất kim loại, kính: tranh hình học, vòng tròn đồng hoặc vàng xỉn làm điểm ấm.
- Tường bê tông thô, quán phong cách công nghiệp: mảng cắt lớn, mặt thép giả gỉ hoặc đen nhám.
- Tường màu đậm như xanh rêu, xanh than: tranh màu sáng như đồng, trắng ngà để không chìm.
- Phòng nhiều hoa văn sẵn có như gạch bông, rèm hoạ tiết: chọn tranh rất đơn giản, ít nét, để căn phòng không bị rối.
- Phòng có cửa kính lớn, nắng nhiều: tránh tranh nhiều màu sơn dễ phai lệch, chọn một màu và để ánh nắng tự vẽ bóng trên tường theo giờ.
Không cần cố tìm ý nghĩa cho tranh trừu tượng. Nếu một bức làm bạn thấy dễ chịu sau nhiều ngày nhìn, đó là bức hợp.
Phối bộ hai hoặc ba tấm trừu tượng
Bộ nhiều tấm là cách phổ biến để phủ một bức tường dài. Muốn bộ tranh đọc như một tổng thể, bạn có thể làm theo các bước:
- Chọn một yếu tố nối các tấm lại: cùng một đường cong chạy xuyên qua cả ba tấm, hoặc cùng bảng màu, cùng độ dày nét.
- Quyết định khổ: ba tấm bằng nhau tạo sự trang nghiêm, tấm giữa lớn hơn tạo trọng tâm.
- Để khoảng hở giữa các tấm bằng nhau và hẹp so với bề rộng mỗi tấm, để mắt vẫn nối được đường nét.
- Kiểm đường nét đi xuyên qua khoảng hở có khớp nhau không, lệch một chút là lộ ngay.
- Dán giấy thử đủ ba tấm trước, xem tổng chiều ngang so với ghế, kệ phía dưới.
Bộ tranh cần được treo thẳng hàng tuyệt đối, vì đường nối giữa các tấm sẽ phóng đại mọi độ lệch nhỏ. Đây là việc nên nhờ thợ có thước laser làm.
Trừu tượng ở văn phòng, quán và cửa hàng
Trong không gian kinh doanh, tranh trừu tượng có một lợi thế lớn: nó không kể câu chuyện nào nên không đụng tới câu chuyện của thương hiệu. Một văn phòng công ty công nghệ ở Đà Nẵng, chẳng hạn, có thể dùng một bức hình học lớn với các đường giao nhau ở sảnh, gợi sự kết nối mà không cần giải thích. Phòng họp nhỏ hợp tranh đường sóng màu trầm, giúp không gian bớt khô mà không làm người họp phân tâm.
Quán cà phê và cửa hàng thời trang thường chọn mảng cắt nhiều lớp hoặc tranh một nét khổ lớn làm điểm chụp ảnh. Ở đây bạn nên nghĩ tới góc chụp của khách: tranh đặt ở bức tường có ánh sáng tự nhiên, phía trước còn khoảng trống để khách đứng, sẽ được chụp nhiều hơn tranh treo cao sau quầy.
Spa, tiệm làm tóc, phòng khám cần sự thư thái thì hợp tranh đường sóng, vân đá hoặc thực vật cách điệu, màu đồng nhạt hoặc trắng ngà, tránh các mảng góc cạnh gắt.
Một gợi ý thực tế cho chủ quán: nếu bạn có màu nhận diện riêng, có thể đặt tranh trừu tượng dùng đúng một màu trong đó, phần còn lại để đen hoặc xám. Tranh vừa hợp thương hiệu vừa không thành một tấm quảng cáo.
Lỗi hay gặp và chuyện bản quyền mẫu một nét
Tranh trừu tượng tưởng dễ chọn nhưng vẫn có những lỗi lặp lại:
- Chọn tranh quá nhỏ cho tường lớn, nhất là tranh nét mảnh, khiến tường trông trống hơn cả khi chưa treo.
- Chọn tranh mảng cắt nhiều màu cho phòng đã có nhiều màu, kết quả là rối.
- Chọn bố cục đối xứng hoàn hảo cho phòng vốn đã đối xứng, khiến không gian cứng nhắc.
- Đặt tranh nét mảnh ở chỗ không có đèn, mất hết bóng đổ.
- Đặt làm theo một mẫu một nét đang phổ biến trên mạng mà không biết mẫu đó có tác giả.
Nhiều mẫu tranh một nét được chia sẻ rộng rãi đến mức tưởng là của chung, nhưng phần lớn có người vẽ ra. Khi đặt làm, nên nhờ xưởng vẽ bản mới theo ý bạn, hoặc xin phép tác giả nếu muốn dùng đúng mẫu đó. Tranh vẽ riêng cũng giúp bức tranh nhà bạn không trùng với quán cà phê đầu ngõ.
Câu hỏi thường gặp
Tranh trừu tượng có ý nghĩa gì?
Tranh trừu tượng không mang một thông điệp cố định. Ý nghĩa của nó là cảm giác tạo ra trong không gian: nhịp yên hay động, thanh hay đặc, vươn lên hay trải rộng. Bạn chọn bằng cảm nhận của mình sau vài ngày nhìn.
Tranh một nét có hợp phòng ngủ không?
Rất hợp, nhất là dạng hai khuôn mặt hoặc dáng người, màu đen mờ hoặc trắng trên tường sáng. Chỉ cần nét đủ dày để đọc được từ giường và có đèn để tạo bóng đổ.
Nét tranh một nét nên dày bao nhiêu?
Tuỳ khổ tranh và khoảng cách nhìn. Với tranh phòng khách thông thường, nét khoảng một đến hai xăng-ti-mét là mức hay gặp, chỉ để tham khảo. Cách chắc nhất là in bản vẽ đúng tỷ lệ dán thử lên tường.
Có nên mua bộ ba tấm trừu tượng cho tường sofa không?
Bộ ba tấm phủ tường dài rất đẹp nếu có một đường nét hoặc bảng màu nối các tấm và khoảng hở đều. Nếu tường không rộng, một tấm ngang đơn lẻ thường gọn hơn và dễ treo thẳng hơn.
Tranh trừu tượng sắt có hợp quán cà phê không?
Hợp, đặc biệt dạng mảng cắt chồng lớp hoặc hình học cho quán phong cách công nghiệp, tối giản. Nên chọn bản vẽ riêng để quán có dấu ấn, tránh mẫu phổ biến mà quán khác đã dùng.
Mẫu tranh một nét trên mạng có được đặt làm lại không?
Phần lớn các mẫu có tác giả, kể cả khi được chia sẻ rộng rãi. Bạn nên xin phép người vẽ, hoặc mô tả ý tưởng để xưởng vẽ bản mới. Cách này vừa đúng quyền tác giả vừa cho bạn một bức không trùng ai.